Stroomuitval en uw elektrische relaxstoel: wat nu?

Valt de stroom uit, dan blijft een elektrische relaxstoel of sta-op stoel bijna altijd staan in de stand waarin hij op dat moment stond. De stoel klapt niet vanzelf dicht en zakt niet ineens naar beneden. Dat is geruststellend, maar lastig als u net half achterover ligt of de voetensteun omhoog staat. In dit artikel leest u hoe u nagaat waar de storing zit, hoe u of uw ouder veilig uit de stoel komt, wanneer u hulp inschakelt en hoe u met een accu en een paar afspraken voorkomt dat een stroomstoring een probleem wordt.

Kort samengevat

• Een elektrische relaxstoel blijft bij stroomuitval meestal in zijn laatste stand staan. Zonder stroom of accu kunt u hem doorgaans niet met de hand terugzetten.
• Kijk eerst of alleen uw stoel zonder stroom zit, uw hele woning of de hele straat. Voor storingen in het net tot en met de meter belt u het gratis storingsnummer 0800-9009.
• Probeer niet met kracht uit een stoel te komen die ver achterover staat. Rustig opschuiven of hulp vragen is veiliger.
• Een accusysteem houdt de stoel bedienbaar als het stopcontact geen stroom geeft. Zo kunt u de stoel altijd terugzetten in zitstand.
• Maak afspraken met buren of familie, en leg een noodpakket klaar voor de eerste 72 uur.

Inhoudsopgave

• Wat er met de stoel gebeurt als de stroom uitvalt
• Ligt het aan de stoel, de woning of het net?
• Veilig uit de stoel komen zonder stroom
• Als iemand vastzit of hulp nodig heeft
• Accu of noodvoorziening: hoe controleert u dat?
• Voorbereiden als oudere, familielid of mantelzorger
• Wanneer u wie inschakelt
• Onze kijk op stroomuitval en relaxstoelen
• Altijd bedienbaar met een accusysteem
• Veelgestelde vragen
• Bronnen

Wat er met de stoel gebeurt als de stroom uitvalt

Een elektrische relaxstoel beweegt met één of meer motoren. Bij een stoel met 1 motor bewegen rugleuning en voetensteun samen. Bij 2 motoren stelt u ze los van elkaar in. Bij een sta-op stoel tilt de motor ook de zitting omhoog en naar voren, zodat opstaan makkelijker gaat.

Die motoren werken met een stang die alleen beweegt als er stroom op staat. Valt de stroom weg, dan staat de stang stil en blijft de stoel in zijn stand. Voor de veiligheid is dat goed: de stoel valt niet terug en de voetensteun klapt niet onverwacht in. Maar de handbediening reageert niet meer. U kunt de stoel dan ook niet terugzetten in de rechtopstand, en de sta-op functie werkt niet.

Hoe vervelend dat is, hangt af van de stand:

• Rechtop zitten: u kunt meestal gewoon opstaan, net als uit een gewone fauteuil. Alleen de hulp van de sta-op functie mist u.
• Licht achterover met de voetensteun omhoog: opstaan gaat moeilijker, omdat de voetensteun voor uw benen zit.
• Bijna liggend: dit is de lastigste stand. Uw gewicht ligt naar achteren en u heeft weinig steun om overeind te komen.

Wilt u weten hoe de bediening van uw stoel precies werkt? Lees dan onze uitleg over relaxstoel bediening of de tips over de afstandsbediening voor senioren.

Ligt het aan de stoel, de woning of het net?

Niet elke stoel die niet reageert, heeft te maken met een stroomstoring. Soms zit een stekker los of is één groep in de meterkast uitgeschakeld. Loop daarom deze stappen rustig door, of laat een familielid of buur dat doen als u zelf nog in de stoel zit.

1. Kijk of er ergens anders in huis stroom is. Brandt het licht, werkt de tv, staat de klok op de oven nog aan? Werkt alles behalve de stoel, dan ligt het waarschijnlijk aan de stoel of het stopcontact.
2. Controleer de stekker en de kabels. Zit de stekker goed in het stopcontact? Zit de stekker van de transformator goed in de stoel? Kabels onder een stoel kunnen losraken als de stoel verschoven wordt.
3. Test het stopcontact. Steek een lamp of telefoonlader in hetzelfde stopcontact. Werkt die niet, dan is het stopcontact of de groep het probleem.
4. Kijk in de meterkast. Staat er een groep of de aardlekschakelaar omlaag? Dan zit de storing in uw eigen installatie.
5. Kijk naar buiten. Zijn de straatlantaarns of de ramen van de buren ook donker? Dan gaat het waarschijnlijk om een storing in het net.

Voor een storing in de levering van gas en stroom tot en met de meter belt u het nationale storingsnummer 0800-9009. Dat nummer is gratis en 24 uur per dag bereikbaar. Twijfelt u over de oorzaak, dan kunt u ook bellen. Zit de storing in de elektrische installatie in uw huis, dus achter de meter, dan schakelt u zelf een installateur in.

Heeft u een groep zien uitspringen op het moment dat de stoel bewoog, en springt hij opnieuw uit als u hem weer omhoog zet? Zet de stekker van de stoel dan uit het stopcontact en laat de stoel en de installatie nakijken. Blijf in dat geval niet steeds opnieuw proberen.

Veilig uit de stoel komen zonder stroom

Zit u in de stoel als de stroom uitvalt, dan is de eerste stap: rustig blijven zitten. Een stroomstoring in het net is vaak binnen korte tijd opgelost, en de stoel blijft stabiel staan. Er is geen reden om meteen met kracht op te staan.

Heeft u een accu aan de stoel, dan gebruikt u gewoon de handbediening. De stoel werkt dan op de accu en u zet hem terug in zitstand, of u gebruikt de sta-op functie zoals altijd.

Zonder accu kunt u het volgende doen, alleen als u zich daar zelf goed bij voelt:

1. Schuif voorzichtig naar voren op de zitting, zodat uw gewicht minder op de rugleuning rust.
2. Zet uw voeten naast de voetensteun als dat lukt, of laat uw benen langzaam over de zijkant zakken.
3. Gebruik de armleuningen als steun, met beide handen.
4. Kom in kleine stappen omhoog en blijf even zitten op de rand voordat u gaat staan.

Ga niet op de voetensteun staan of zitten om eruit te komen. De voetensteun is gemaakt voor het gewicht van uw benen, niet van uw hele lichaam. Druk ook niet met kracht op de rugleuning of de voetensteun om ze terug te duwen. Dat werkt bij een elektrische stoel meestal niet en kan het mechanisme beschadigen.

Heeft u moeite met opstaan, last van duizeligheid, een slechte balans, of bent u eerder gevallen? Probeer het dan niet alleen. Wacht tot de stroom terugkomt of bel iemand die kan helpen. Dat geldt ook voor mensen die na een operatie of beroerte minder kracht in een arm of been hebben. Uw huisarts of fysiotherapeut kan met u bespreken hoe u in zo’n situatie het veiligst opstaat.

Als iemand vastzit of hulp nodig heeft

De meeste mensen die tijdens een stroomuitval in hun stoel zitten, zijn niet in gevaar. Ze zitten alleen minder makkelijk. Toch is het voor iemand die alleen woont een onprettige situatie, zeker 's avonds als het ook donker is.

Zo pakt u het aan:

• Houd een telefoon binnen handbereik in de stoel, bijvoorbeeld in een zijvak of op een tafeltje naast de stoel. Een mobiele telefoon werkt ook zonder stroom in huis, zolang de batterij geladen is.
• Bel een vaste contactpersoon, zoals een buurman, kind of mantelzorger, die snel kan komen.
• Gebruik een personenalarm als u dat heeft. Controleer wel bij uw aanbieder of het apparaat ook werkt als de stroom uitvalt.
• Bel bij acuut gevaar 112. Bijvoorbeeld als iemand pijn heeft, benauwd is, gevallen is of niet goed aanspreekbaar is.

Bent u de helper? Ga dan rustig te werk. Help de persoon eerst naar voren schuiven op de zitting, zet een stevige stoel of rollator klaar en laat hem of haar steunen op de armleuningen. Til nooit iemand onder de armen omhoog als u dat niet gewend bent. Lukt het niet, wacht dan op de stroom of vraag hulp van een tweede persoon of de thuiszorg.

Accu of noodvoorziening: hoe controleert u dat?

Niet elke elektrische relaxstoel heeft een accu. Veel stoelen werken alleen op netstroom via een transformator. Of uw stoel een accu heeft, of er een kan krijgen, controleert u zo:

1. Kijk in de handleiding bij het onderdeel stroomvoorziening of accu.
2. Kijk onder de stoel. Zit er naast de transformator een apart kastje of pakket, dan kan dat een accu zijn.
3. Trek de stekker eruit en probeer de handbediening. Beweegt de stoel nog, dan heeft hij een werkende accu. Doe dit als de stoel rechtop staat en er iemand in de buurt is.
4. Vraag het na bij de verkoper. Geef het merk, het model en eventueel het serienummer door.

Een accu is geen onderdeel dat u na het kopen vergeet. Laad hem op zoals de handleiding aangeeft en test de stoel af en toe zonder stekker. Werkt de accu na een paar jaar minder goed, laat hem dan vervangen door een exemplaar dat bij uw stoel past. Sluit nooit zelf een andere accu of voeding aan door draden door te knippen of te verbinden. Dat kan de motor beschadigen, de garantie laten vervallen en is niet veilig.

Voorbereiden als oudere, familielid of mantelzorger

De beste aanpak van stroomuitval is voorbereiding. Een paar kleine maatregelen maken het verschil tussen een vervelend uur en een stressvolle situatie.

Rond de stoel

• Leg een zaklamp of een lampje op batterijen binnen handbereik van de stoel.
• Houd de telefoon opgeladen en dichtbij.
• Leg een deken op de stoel of in de buurt, voor als de verwarming ook niet werkt.
• Zet de stoel na een middagdutje of 's avonds terug in zitstand voordat u in slaap valt, als u merkt dat u vaak in liggende stand wegdommelt.
• Overweeg een accusysteem, zeker als u alleen woont of moeilijk opstaat.

Afspraken en noodpakket

De Rijksoverheid adviseert via de campagne Denk vooruit om een noodpakket samen te stellen, een noodplan te maken en afspraken te maken met mensen uit uw omgeving over hulp. Bij langdurige stroomuitval helpt zo’n noodpakket u door de eerste 72 uur heen.

Stel het pakket samen voor de eerste 72 uur en afgestemd op uw eigen situatie, en bewaar het op een plek die u makkelijk bereikt. Voor iemand die slecht ter been is, betekent dat: niet op zolder of in de schuur, maar in de woonkamer of gang.

Voor families en mantelzorgers is het handig om dit vast te leggen:

• Wie belt of komt langs als de stroom uitvalt, en wie is de tweede contactpersoon?
• Heeft de buurman of buurvrouw een sleutel?
• Waar liggen de handleiding en de gegevens van de stoel, zoals merk, model en aankoopdatum?
• Is er iemand die weet waar de meterkast is en hoe een groep weer omhoog gaat?

Schrijf deze afspraken op een kaart en leg die bij de telefoon of plak hem in de meterkast.

Wanneer u wie inschakelt

Niet elk probleem lost u zelf op, en dat hoeft ook niet. Deze tabel helpt bij de keuze.

Open de behuizing van de motor of de transformator nooit zelf. Ook als het op een forum makkelijk lijkt: er loopt netstroom door de transformator en een verkeerde aansluiting kan kortsluiting of brand veroorzaken.

Onze kijk op stroomuitval en relaxstoelen

We merken in gesprekken met klanten en hun kinderen dat stroomuitval vaak pas ter sprake komt als het al een keer gebeurd is. Iemand zat 's avonds achterover, het licht ging uit en de stoel deed niets meer. Dan blijkt hoe afhankelijk je kunt worden van een stoel die je normaal juist meer zelfstandigheid geeft.

Daarom vragen we bij persoonlijk advies niet alleen naar de maat, de zithoogte en de functies, maar ook naar de thuissituatie. Woont iemand alleen? Is er een buur met een sleutel? Staat iemand moeilijk op uit een liggende stand? Bij die vragen hoort vaak ook het gesprek over een accu. Voor de een is het een extra, voor de ander een echte voorwaarde om zich veilig te voelen in de stoel.

We leveren en monteren onze stoelen gratis aan huis. Bij die montage leggen we uit hoe de bediening werkt, en dat is ook het moment om samen te kijken waar de telefoon en de zaklamp het beste kunnen liggen. Kleine dingen, maar die maken het verschil op het moment dat het licht uitgaat. Meer over waarom een elektrische stoel zelfstandigheid geeft, leest u in ons stuk over de voordelen van een elektrische relaxstoel.

— Gijsbert

Altijd bedienbaar met een accusysteem

Wilt u zeker weten dat u of uw ouder de stoel ook zonder stroom terug kunt zetten in zitstand? Bij Finlandic vindt u een accusysteem voor relax- en sta-op fauteuils. Zo blijft de stoel bedienbaar als het stopcontact geen stroom geeft, en hoeft u niet te wachten tot de storing voorbij is.

Zoekt u nog een stoel? Bekijk onze collectie relaxstoelen. Gratis levering, montage en persoonlijk advies zijn altijd inbegrepen. Twijfelt u of een accu bij uw situatie past, neem dan contact met ons op. We denken graag met u mee, voor en na de aankoop.

Veelgestelde vragen

Kan een relaxstoel bij stroomuitval vanzelf dichtklappen?

Nee, een elektrische relaxstoel blijft meestal in de stand staan waarin hij stond toen de stroom uitviel. De motor beweegt alleen als er stroom op staat. De stoel zakt dus niet onverwacht terug of naar voren.

Kan ik mijn elektrische stoel met de hand terugduwen?

Bij de meeste elektrische relaxstoelen niet. Het mechanisme zit vast zolang de motor stilstaat, en duwen met kracht kan het mechanisme beschadigen. Met een accu kunt u de stoel wel gewoon bedienen zonder netstroom.

Hoe weet ik of mijn stoel een accu heeft?

Kijk in de handleiding of onder de stoel naar een apart accupakket naast de transformator. U kunt ook, met de stoel rechtop, de stekker uit het stopcontact halen en de handbediening proberen. Beweegt de stoel nog, dan werkt hij op een accu.

Welk nummer bel ik bij een stroomstoring?

Voor storingen in het net tot en met de meter belt u gratis 0800-9009, dag en nacht. Zit de storing in uw eigen installatie, dan belt u een installateur. Is iemand gevallen of onwel, bel dan 112.

Mag ik zelf een andere accu of voeding op mijn stoel aansluiten?

Dat raden we af. Een verkeerde accu of voeding kan de motor beschadigen, de garantie laten vervallen en kortsluiting veroorzaken. Vraag de verkoper van uw stoel om een accu die bij uw model past.

Bronnen

• Storingen | Netbeheer Nederland
• Wat zit er in een noodpakket? | Rijksoverheid.nl
• Minister Van Oosten presenteert informatieboekje ‘Bereid je voor op een noodsituatie’ | Rijksoverheid.nl

Aanbevelingen

• Noodstroom bij een sta-op-stoel: werkt uw stoel nog bij stroomuitval?
• Relaxstoel bediening uitleg: veilig instellen voor accu en sta-op