Zum Hauptinhalt wechseln

Kyfose en een relaxstoel: zo zit u goed met een bolle rug

Vrouw leunt met haar hoofd tegen de rugleuning van de stoel

Hebt u kyfose, een bolle bovenrug, dan kan een goede relaxstoel het zitten een stuk prettiger maken. Voorwaarde is wel dat de stoel past bij de vorm van uw rug. Belangrijk zijn een rugleuning die de kromming volgt in plaats van ertegenin te drukken, steun in de onderrug, een hoofdsteun die u in hoogte kunt verstellen en de juiste zithoogte, zitdiepte en hoogte van de armleuningen. Een relaxstoel geneest kyfose niet. Hij kan er wel voor zorgen dat u ontspannen zit zonder dat uw nek, schouders en ademhaling extra belast worden. Hieronder leest u waar u op let, hoe u de stoel instelt en wanneer u er een fysiotherapeut of huisarts bij haalt.

Finlandic
Zit comfortabel met een bolle rug
Finlandic verkoopt relaxstoelen en nekkussens voor relaxfauteuils, zodat u kunt kijken welke stoel bij uw zitbehoeften past.
Bekijk de relaxstoelen

Kort samengevat

  • Kyfose is een kromming van de wervelkolom met de bolle kant naar achteren. Bij ouderen ontstaat een versterkte kyfose vaak doordat wervels inzakken door botontkalking.
  • Lang voorovergebogen zitten belast nek, schouders en onderrug en kan het ademen moeilijker maken. Een stoel die u rechtop en toch ontspannen laat zitten, helpt daartegen.
  • Let op deze vijf punten: steun in de onderrug, een rugleuning met een instelbare hoek, een hoofdsteun die u in hoogte kunt verstellen, de juiste maten en een sta-op functie als opstaan moeite kost.
  • Een relaxstoel ondersteunt het zitten maar behandelt de kyfose niet. Oefentherapie onder begeleiding kan de houding en de spierkracht wel verbeteren.
  • Bij toenemende pijn, kortademigheid of vallen gaat u eerst naar de huisarts of fysiotherapeut, en kiest u daarna pas een stoel.

Inhoudsopgave

Wat kyfose is en wat u ervan merkt in uw stoel

Iedere wervelkolom heeft van nature een paar krommingen. Het Amphia Ziekenhuis beschrijft kyfose als een kromming van voor naar achter, met de bolle kant naar achteren. In het borstgedeelte van de rug is dat normaal. Wordt die kromming sterker dan normaal, dan heet dat een versterkte kyfose of hyperkyfose. In de volksmond is dat een bolle rug, of een bochel.

Bij ouderen heeft dat vaak een duidelijke oorzaak. Volgens de Nederlandse Vereniging van Zitspecialisten zijn bij sommige mensen door botontkalking wervels ingezakt, waardoor een kyfose ontstaat. Lang voorovergebogen zitten versnelt dat proces. In Huisarts en Wetenschap staat dat hyperkyfose verschillende oorzaken kan hebben, zoals wervelfracturen en osteoporose, en dat de leeftijd zelf ook meetelt.

In een stoel merkt u dat op een paar manieren:

  • Uw hoofd staat naar voren. Een vaste hoofdsteun komt dan te ver naar achteren, of hij duwt uw hoofd juist nog verder naar voren.
  • Uw rug raakt de leuning maar op één punt. Bij een vlakke of te harde rugleuning rust de bolling van de bovenrug op de leuning, terwijl de onderrug geen steun krijgt. Dat drukt en gaat na een tijdje zeer doen.
  • U zakt onderuit. Om uw hoofd tegen de leuning te krijgen schuift u met het bekken naar voren. Daardoor komt de onderrug nog boller te staan.
  • Ademhalen gaat zwaarder. De NVZS schrijft dat voorovergebogen zitten de nek- en schouderspieren overbelast en de ademhaling moeilijker maakt, tot kortademigheid aan toe.

Met een goede relaxstoel pakt u precies deze vier punten aan.

Kyfose, hyperkyfose en scoliose: het verschil

Deze termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze betekenen niet hetzelfde. Kyfose is een kromming van voor naar achter. Scoliose is volgens Amphia een afwijkende kromming naar links of rechts, waarbij de wervelkolom ook om haar eigen as draait. Daardoor kan op borsthoogte een ribbenbult ontstaan. De JGZ-richtlijn Houding en bewegen noemt scoliose een driedimensionale zijwaartse kromming en spreekt van scoliose bij een Cobbhoek van minimaal 10 graden op een röntgenfoto.

Voor de keuze van een stoel is dat verschil belangrijk. Bij kyfose draait het vooral om steun van achteren en om de stand van het hoofd. Bij scoliose hangt iemand vaak naar één kant, en dan is steun aan de zijkanten nodig. Komen beide samen voor, dan raden we persoonlijk zitadvies aan voordat u een stoel kiest.

Verschil tussen kyfose en scoliose bij zitten

Waarom onderuitzakken niet helpt

Veel mensen met een bolle rug vinden onderuitgezakt zitten het prettigst. Dat is begrijpelijk, want de spieren hoeven dan even niets te doen. Toch is comfortabel zitten niet altijd hetzelfde als gezond zitten. Een literatuuroverzicht in Clinical Biomechanics concludeert dat lang zitten met een bolle rug zwaarder kan zijn voor de onderrug dan zitten met een lichte holling in de onderrug. De onderzoekers wijzen er ook op dat een houding die comfortabel voelt, de rug niet vanzelf goed ondersteunt.

Voor u betekent dat: zoek een stoel die u ontspannen laat zitten zonder dat uw bekken naar voren glijdt. U zit dan met de billen achterin de zitting, de onderrug krijgt steun en de rugleuning kantelt mee naar achteren. Zo kunt u met uw hoofd tegen de steun rusten zonder onderuit te zakken.

Waar een relaxstoel bij kyfose aan moet voldoen

Het revalidatieprogramma van Dijklander Ziekenhuis geeft heldere uitgangspunten. Een stoel stelt u in op uw eigen maten, en bij een fauteuil gaat het om de zithoogte, de zitdiepte en de hoogte van de armleuningen. Een lendensteun ondersteunt de natuurlijke S-vorm van de wervelkolom. De armleuningen staan goed als uw onderarmen horizontaal liggen en uw schouders ontspannen omlaag hangen. In de tabel ziet u wat dat bij een bolle rug concreet betekent.

Onderdeel Waar u op let bij kyfose Waarom
Zithoogte Voeten plat op de grond, knieën ongeveer even hoog als de heupen Stabiel zitten en makkelijker opstaan
Zitdiepte Met de rug tegen de leuning blijft er een kleine ruimte tussen de zitting en de knieholte Bij een te diepe zitting schuift u naar voren en zakt u onderuit
Lendensteun Voelbare steun onderin de rug Houdt het bekken op zijn plek en ontlast de onderrug
Rugleuning Volgt de bolling, niet te hard en niet vlak Verdeelt de druk in plaats van alles op één punt
Hoek van de rugleuning Traploos verstelbaar Hoe verder de rug kantelt, hoe makkelijker het hoofd de steun bereikt
Hoofdsteun In hoogte en bij voorkeur ook in diepte verstelbaar Het hoofd staat bij kyfose verder naar voren
Armleuningen Onderarmen horizontaal, schouders ontspannen Ontlast nek en schouders
Sta-op functie Elektrisch, rustig en geleidelijk Opstaan uit een lage of achterover gekantelde stoel kost bij kyfose extra moeite

De hoofdsteun maakt het verschil

Bij een bolle rug staat het hoofd verder naar voren dan bij iemand met een rechte rug. Een vaste hoofdsteun valt dan vaak verkeerd. U rust er niet tegen, of de steun duwt uw kin richting borst. Beide zijn vermoeiend voor de nek. Een los nekkussen dat u in hoogte kunt verstellen, lost dat vaak op, omdat u het precies kunt laten aansluiten op de plek waar uw hoofd rust.

Onze hoofdkussens voor relaxstoelen zijn hiervoor gemaakt. Het hoofdkussen F01 in bruin is in hoogte verstelbaar en blijft op zijn plek door een contragewicht over de rugleuning. Wanneer u de stoel naar achteren kantelt of de sta-op functie gebruikt, schuift het kussen dus niet weg.

Eén of twee motoren

Bij een stoel met één motor bewegen de rugleuning en de voetensteun samen. Bij twee motoren stelt u ze apart in. Bij kyfose is dat een groot voordeel: u kunt de rug een stukje naar achteren kantelen voor uw hoofd en nek, terwijl de voetensteun op de hoogte blijft die voor uw onderrug prettig is. Een voorbeeld is onze relax- en sta-op stoel F402 met 2 motoren, die bovendien verrijdbaar is. Zoekt u een eenvoudiger model om te bedienen, dan is de relax- en sta-op stoel F201 met 1 motor een overzichtelijke keuze. Wilt u meer weten over functies zoals de handbediening en de sta-op functie? Lees dan onze uitleg over de belangrijkste functies van een relaxfauteuil.

Zo stelt u de stoel in bij een bolle rug

Een goede stoel werkt pas goed als hij goed is ingesteld. Deze volgorde werkt in de praktijk het best:

  1. Ga goed achterin zitten. Uw billen zitten tegen de achterkant van de zitting en uw voeten staan plat op de grond.
  2. Controleer de lendensteun. U voelt steun onderin uw rug, net boven het bekken. Voelt u daar een holle ruimte, dan kan een klein, plat kussentje helpen.
  3. Kantel de rugleuning rustig naar achteren. Doe dit stap voor stap tot uw bovenrug ontspannen tegen de leuning rust en u niet het gevoel hebt dat u naar voren getrokken wordt.
  4. Zet de hoofdsteun of het nekkussen op de juiste hoogte. Het kussen komt achter uw achterhoofd en hoge nek. Kijk recht vooruit: uw kin mag niet naar de borst zakken en uw hoofd mag niet achterover knikken.
  5. Stel de voetensteun in. Til uw benen niet hoger op dan prettig voelt. Trekt het in uw onderrug, zet de voetensteun dan iets lager.
  6. Controleer de armleuningen. Uw onderarmen liggen horizontaal en uw schouders hangen ontspannen.
  7. Probeer de stand een kwartier uit. Voelt u na een kwartier druk op één plek of zakt u weg, pas dan één ding tegelijk aan.

Hebt u liever een uitgebreide uitleg, met per stap waar u op let? Lees dan ons artikel stap voor stap uw relaxstoel instellen.

Ga ook in de beste stand niet de hele middag stil zitten. Thuisarts.nl raadt bij pijn in de onderrug aan om niet lang in dezelfde houding te blijven zitten en regelmatig te staan, te lopen of een oefening te doen. Een sta-op stoel maakt dat makkelijker, omdat opstaan dan minder moeite kost.

Wat een relaxstoel wel en niet kan

Hier willen we duidelijk over zijn. Volgens het artikel over hyperkyfose in Huisarts en Wetenschap gaat hyperkyfose in principe niet meer weg. Oefentherapie kan wel de soepelheid en de houding verbeteren en de rug- en buikspieren sterker maken.

Een relaxstoel doet iets anders. Hij zorgt ervoor dat de uren die u zit, uw rug, nek en ademhaling niet extra belasten. Dat is veel waard, want de meeste ouderen zitten een groot deel van de dag. Een stoel is dus geen behandeling. Hij is de plek waar u uitrust tussen het bewegen en de oefeningen door.

Welke oefeningen bij u passen, hangt af van de oorzaak van uw kyfose en van de toestand van uw botten. Zijn er bij u wervels ingezakt of hebt u osteoporose, laat de oefeningen dan uitkiezen door een fysiotherapeut of oefentherapeut die dat van u weet. Bepaalde buig- en draaibewegingen zijn dan niet geschikt.

Wanneer u een zorgverlener inschakelt

Volgens Huisarts en Wetenschap kan hyperkyfose samengaan met pijn, minder goed kunnen bewegen, een grotere kans om te vallen en soms kortademigheid door de houding. Neem in deze situaties contact op met uw huisarts:

  • uw rug wordt in korte tijd zichtbaar krommer;
  • u krijgt plotseling hevige rugpijn, bijvoorbeeld na tillen, bukken of een val (dit kan wijzen op een ingezakte wervel);
  • u krijgt tintelingen, minder kracht of een doof gevoel in armen of benen;
  • u raakt sneller buiten adem, ook als u zit;
  • u valt vaker of voelt zich minder stabiel bij het opstaan.

Blijft de pijn ernstig, ook met pijnstillers en fysiotherapie, dan kan de huisarts volgens hetzelfde artikel een verwijzing naar een pijnteam overwegen.

Voor ingewikkelde zitproblemen bestaat gespecialiseerd zitadvies. Een revalidatiecentrum als Reade biedt dat vooral aan rolstoelgebruikers met complexe klachten, zoals scoliose, pijn, weinig spierkracht of een beperkte longcapaciteit. Ze kijken dan naar de houding, naar hoe iemand zit en zo nodig naar de drukverdeling op de zitting. Een ergotherapeut kan ook bij u thuis meekijken. Hebt u gewone kyfoseklachten zonder deze complicaties, dan is een goed ingestelde relaxstoel met persoonlijk advies meestal een prima begin.

Een stoel kopen voor uw vader of moeder

Veel stoelen worden niet gekocht door de gebruiker zelf, maar door een zoon, dochter of mantelzorger. Dat is heel normaal, maar een paar dingen zijn dan extra belangrijk:

  • Meet de gebruiker, niet uzelf. Zithoogte en zitdiepte hangen af van de lengte van de onderbenen en de bovenbenen. Meet bij uw vader of moeder van de knieholte tot de vloer en van de rug tot de knieholte.
  • Kijk naar het opstaan. Lukt dat nu al moeilijk uit de bank of de oude stoel, kies dan meteen voor een sta-op functie.
  • Houd de bediening eenvoudig. Een handbediening met duidelijke knoppen is voor veel ouderen makkelijker dan veel standen en opties.
  • Vraag naar de dagelijkse gewoonten. Leest uw moeder veel, kijkt ze televisie of doet ze graag een dutje in de stoel? Bij lezen zit je rechter op, bij een dutje kantelt de rug verder naar achteren.
  • Wees erbij als de stoel wordt bezorgd. Bij de eerste keer instellen ziet u meteen of het hoofd goed rust en of de voeten op de grond staan.

In onze gids over relaxstoelen voor ouderen leest u meer over veiligheid, zoals stabiliteit en de ruimte rond de stoel. Wilt u alle keuzes op een rij? Dan helpt onze stapsgewijze gids voor het kiezen van een relaxstoel.

Onze kijk op zitten met een bolle rug

We spreken veel klanten met een bolle rug, en vaker nog hun kinderen. Wat ons opvalt: het probleem zit zelden in de stoel alleen. Meestal gaat het om de combinatie van een stoel die niet bij de maten past en een hoofdsteun die verkeerd valt. Iemand zit dan in een prima stoel, maar zakt onderuit omdat het hoofd nergens kan rusten. Daarom kijken we bij kyfose altijd eerst naar de stand van het hoofd en de nek, en pas daarna naar de rest.

Onze kijk op zitten met een bolle rug — overview diagram

We raden ook af om te kiezen voor de meest achterover gekantelde stand omdat die op het eerste gevoel het fijnst is. Een iets rechtere stand met goede steun in de onderrug en een nekkussen op de juiste hoogte is voor de meeste mensen met kyfose op lange termijn prettiger. Het ademen gaat dan makkelijker en het opstaan ook.

Wat ons betreft hoort persoonlijk advies er gewoon bij, voor en na de aankoop. Wij zijn een familiebedrijf en verkopen alleen online, maar we laten u met uw vragen niet alleen. Twijfelt u na de levering over de instelling, neem dan gerust contact met ons op. Klopt het nog niet helemaal, dan zoeken we samen verder.

— Gijsbert

Een stoel die bij uw rug past

Bij Finlandic vindt u relaxstoelen en sta-op stoelen met één of twee motoren, en daarnaast losse hoofdkussens en accessoires om het zitten verder aan te passen. Omdat we alleen online verkopen, blijft de prijs laag. Levering en montage bij u thuis zijn gratis, in heel Nederland en België. U krijgt uitleg over de bediening en persoonlijk advies, ook als u een stoel voor een ouder koopt.

Veelgestelde vragen

Is een relaxstoel goed voor iemand met kyfose?

Ja, als de stoel past bij de maten en de rugvorm van de gebruiker. Let op steun in de onderrug, een rugleuning die u kunt kantelen en een hoofdsteun die u in hoogte kunt verstellen. Een stoel zonder deze punten kan het onderuitzakken juist erger maken.

Kan ik slapen in mijn relaxstoel als ik een bolle rug heb?

Een dutje in de stoel is meestal geen probleem, zeker als de rug ver genoeg naar achteren kantelt en uw hoofd goed steun heeft. Slaapt u elke nacht in de stoel omdat liggen in bed pijn doet of benauwd voelt, bespreek dat dan met uw huisarts. Daar kan een oorzaak achter zitten die aandacht nodig heeft.

Heb ik een stoel met twee motoren nodig?

Dat is niet verplicht, maar bij kyfose is het wel handig. Met twee motoren stelt u de rugleuning en de voetensteun los van elkaar in. Zo kunt u de rug laten kantelen voor uw nek, zonder dat uw benen meteen omhoog gaan.

Helpt een extra nekkussen bij kyfose?

Vaak wel, omdat het hoofd bij een bolle rug verder naar voren staat dan een vaste hoofdsteun verwacht. Met een nekkussen dat u in hoogte kunt verstellen, laat u de steun precies aansluiten op de plek waar uw hoofd rust. Uw kin hoort daarbij niet naar de borst te zakken.

Wat is het verschil tussen kyfose en scoliose?

Kyfose is een kromming van voor naar achter, met de bolle kant naar achteren. Bij scoliose buigt de wervelkolom naar links of rechts en draait hij ook om zijn as. Bij kyfose zoekt u vooral steun van achteren en voor het hoofd, bij scoliose ook steun aan de zijkanten.

Bronnen

Aanbevelingen