Stabiliteit van een sta-op stoel: waar u op let

12 dagen geleden

Geschreven door Finlandic

Vrouw controleert de stevigheid van een sta-op stoel

12 dagen geleden

Geschreven door Finlandic

Een sta-op stoel is stabiel als drie dingen kloppen. De stoel staat stevig en kantelt niet, de liftbeweging verloopt rustig en gelijkmatig, en de maten passen bij uw lichaam. Pas als die drie samenkomen, staat u zeker op. In dit artikel leest u per punt wat u kunt controleren, in de winkel, bij levering en daarna thuis. U leest ook wat u zelf kunt doen, want ook de beste stoel neemt uw evenwicht niet over.

Finlandic

Kies een stoel die bij u past

Finlandic verkoopt sta-op stoelen en relaxstoelen online, met neksteunkussens voor recliners.

Bekijk de stoelen

Kort samengevat

Stabiliteit is meer dan een stevig onderstel. Ook de liftbeweging, de maatvoering en uw eigen balans tellen mee.
De zithoogte is het belangrijkste maatpunt. Bij het opstaan moeten uw voeten plat op de vloer staan, anders mist u uw steunpunt.
Stevige, goed te grijpen armleuningen geven u houvast tijdens het omhoog komen en het gaan zitten.
Blijf even zitten nadat de stoel u omhoog heeft gebracht. Zo voorkomt u duizeligheid door een dalende bloeddruk.
Een gewone sta-op stoel wordt meestal niet vergoed uit het basispakket. Een goed passende keuze is daarom extra belangrijk.

Inhoudsopgave

Wat stabiliteit bij een sta-op stoel betekent
Het onderstel en de constructie
De liftbeweging en de motoren
Maatvoering: de stoel moet bij u passen
Uw eigen balans telt mee
Zo staat u veilig op uit een sta-op stoel
Checklist voor familie en mantelzorgers
Advies van een ergotherapeut
Zo kijken wij naar stabiliteit
Een stabiele stoel van Finlandic
Veelgestelde vragen
Bronnen

Wat stabiliteit bij een sta-op stoel betekent

Bij stabiliteit denken veel mensen alleen aan een stoel die niet omvalt. Dat is belangrijk, maar het is maar één onderdeel. Wij onderscheiden drie lagen.

Stilstaande stabiliteit. De stoel staat vlak en stevig op de vloer, ook als u zich met uw volle gewicht op één armleuning laat zakken.
Stabiliteit in beweging. Tijdens het omhoog komen en het zakken beweegt de zitting geleidelijk, zonder schokken en zonder dat de stoel naar voren schuift.
Stabiliteit van de gebruiker. U staat na de liftbeweging stevig op uw benen, met uw voeten op de juiste plek en zonder duizelig te worden.

Een sta-op stoel is bedoeld als hulpmiddel voor mensen met minder spierkracht of balansproblemen. Hij verlaagt de belasting op spieren en gewrichten bij het opstaan en gaan zitten. VeiligheidNL wijst erop dat voldoende spierkracht en een goed evenwicht nodig blijven, bijvoorbeeld om op te staan uit een stoel of om struikelen te voorkomen. De stoel helpt u omhoog. Het lopen daarna doet u zelf.

Twijfelt u nog of een sta-op stoel of een gewone relaxstoel beter past? Lees dan eerst ons artikel over het verschil tussen relaxstoel en sta-op stoel.

Het onderstel en de constructie

Een stabiele stoel begint bij wat u niet direct ziet: het frame en het onderstel. Let op de volgende punten.

Een breed en zwaar onderstel

Een sta-op stoel met motor en liftmechaniek is van zichzelf al vrij zwaar. Dat gewicht werkt in uw voordeel: een zware stoel met een breed onderstel schuift minder snel weg als u zich afzet. Kijk of de stoel op een volledig frame of op stevige poten staat, en niet op een smal middenstuk. Druk in de winkel of bij levering eens stevig op de voorkant van een armleuning. Een goede stoel blijft dan rustig staan.

Het maximale gebruikersgewicht

Elke fabrikant geeft een maximaal gebruikersgewicht op. Bij webwinkels ziet u stoelen die bijvoorbeeld ingedeeld worden op gewichtsklassen van 100 tot 150 kg. Kies een stoel waarvan het maximum ruim boven uw eigen gewicht ligt. Zit u dicht tegen de grens aan, dan werken motor en frame zwaarder, en dat merkt u aan de soepelheid van de beweging.

De vloer onder de stoel

De vloer bepaalt mee hoe stabiel de stoel staat. Op een gladde laminaat- of tegelvloer kan een lichte stoel bij het afzetten iets naar achteren schuiven. Op dik tapijt kan de stoel juist net scheef zakken. Een stoel hoort vlak te staan, zonder losse kleedjes eronder. Een los kleed vlak voor de stoel is bovendien een bekende struikelplek op het moment dat u gaat lopen.

Los tapijt op het loopvlak naar de sta-op stoel

Ruimte achter en voor de stoel

Bij het achterover kantelen heeft de rugleuning ruimte nodig. Bij het opstaan kantelt de zitting juist naar voren en omhoog. Zorg dat er voor de stoel een vrije looproute is, zonder salontafel binnen handbereik waar u op zou willen leunen. Een tafel is geen stabiel steunpunt: hij kan wegschuiven.

De liftbeweging en de motoren

De motor maakt van een fauteuil een sta-op stoel. Voor stabiliteit telt vooral hoe de beweging verloopt.

Eén of twee motoren

Bij een stoel met één motor bewegen rugleuning en voetensteun samen. Bij twee motoren stelt u ze los van elkaar in. Voor het opstaan zelf maakt dat weinig uit, maar met twee motoren kiest u makkelijker een zithouding die precies bij u past. Een goede zithouding helpt weer bij een rustige start van de liftbeweging. In onze gids over de soorten sta-op stoelen leest u meer over de verschillen.

Een rustige, gelijkmatige beweging

Een stabiele liftbeweging is langzaam en gelijkmatig. De stoel begint en stopt zonder schok. Laat u de knop los, dan stopt de stoel direct in die stand. Zo bepaalt u zelf het tempo en kunt u halverwege even pauzeren. Probeer dit bij de uitleg na levering een paar keer uit, zodat u weet hoe de stoel reageert.

Een duidelijke handbediening

De handbediening moet ook met minder kracht in de vingers goed te gebruiken zijn. Grote knoppen met duidelijke pijlen werken het best. Spreek een vaste plek af voor de bediening, bijvoorbeeld in een zijvak, zodat u er nooit naar hoeft te bukken of te reiken als de stoel half omhoog staat.

Maatvoering: de stoel moet bij u passen

Van alle punten in dit artikel wordt dit het vaakst onderschat. Een stoel die technisch perfect is maar niet bij uw lichaamslengte past, voelt onstabiel. Als uw voeten bij het opstaan niet vlak op de vloer staan, mist u het steunpunt dat u nodig heeft. De motor moet dan meer werk doen en u voelt zich onzeker.

Maat	Waar u op let	Zo controleert u het
Zithoogte	Voeten plat op de vloer, knieën ongeveer haaks	Meet bij zitten van de vloer tot de holte van de knie, met de schoenen aan die u thuis draagt
Zitdiepte	Onderrug raakt de rugleuning, achter de knie blijft een handbreedte ruimte	Meet van de rug tot de achterkant van de knie
Zitbreedte	Aan beide kanten een vlakke hand ruimte tot de armleuning	Meet de heupbreedte in zittende houding
Armleuningen	Stevig, lang genoeg naar voren om u af te zetten	Leg uw onderarmen ontspannen neer: uw schouders blijven laag
Rughoogte	Steun tot aan het hoofd als u achterover leunt	Meet van de zitting tot boven het hoofd

Meten doet u het best met twee personen: de een zit, de ander meet. Voor familie die op afstand meedenkt, is ons stappenplan voor een stoel op maat een handig hulpmiddel. Kiest u liever eerst breder, lees dan hoe u de juiste stoel kiest.

Armleuningen als houvast

Bij het opstaan steunt u op twee punten: uw voeten en uw handen. De armleuningen moeten daarom stevig vastzitten, niet verend of los aanvoelen en goed te omvatten zijn. Ook bij het gaan zitten zijn ze belangrijk. U voelt met de achterkant van uw benen de zitting, pakt beide armleuningen vast en laat de stoel u verder begeleiden.

Hoofd en nek ondersteund

Stabiliteit gaat ook over hoe u zit voordat u opstaat. Zakt uw hoofd naar voren of opzij, dan verschuift uw hele houding en begint u scheef aan het opstaan. Een verstelbaar nekkussen houdt het hoofd in een rustige stand, zeker als u in de stoel in slaap valt.

Uw eigen balans telt mee

Een sta-op stoel brengt u veilig tot staan. Wat daarna gebeurt, hangt af van uw lichaam. Daar zijn twee punten belangrijk.

Duizeligheid bij het opstaan

Bij het opstaan zakt het bloed even naar de benen. Daardoor kunt u kort licht in het hoofd worden. Het Amsterdam UMC beschrijft deze korte duizeligheid als initiële orthostatische hypotensie. Gebruikt u medicijnen voor hart of bloeddruk, dan kan dit vaker voorkomen. De Hartstichting adviseert om rustiger op te staan: eerst de benen bewegen, dan even rechtop zitten en pas daarna gaan staan. Een sta-op stoel past daar goed bij, omdat u de beweging zelf halverwege kunt stoppen.

Wordt u vaak of steeds vaker duizelig, of valt u bijna, bespreek dit dan met uw huisarts. Op Thuisarts.nl leest u welke vormen van duizeligheid er zijn en wanneer u contact opneemt.

Duizeligheid bij het opstaan — overview diagram

Spierkracht en evenwicht trainen

Wie de stoel al het werk laat doen, gebruikt de beenspieren minder. VeiligheidNL noemt verminderde mobiliteit een van de belangrijkste valrisicofactoren, met de beenspieren als belangrijke spieren bij het opstaan. Gebruik de stoel daarom als steun, niet als vervanging. Zet bijvoorbeeld zelf ook kracht met uw benen terwijl de stoel u omhoog brengt.

Voor thuiswonende senioren met een verhoogd valrisico bestaat het programma In Balans van VeiligheidNL, bedoeld voor mensen van 65 jaar en ouder. U oefent daar in een groep onder begeleiding van een gecertificeerde professional. Vraag uw huisarts of fysiotherapeut of het in uw gemeente wordt aangeboden.

Zo staat u veilig op uit een sta-op stoel

Deze volgorde kunt u elke dag aanhouden. Het kost een paar seconden extra en geeft veel zekerheid.

Zet de stoel rechtop. Breng rugleuning en voetensteun eerst terug naar de zitstand.
Schuif iets naar voren. Zit met uw rug nog tegen de leuning, maar zo dat uw voeten plat op de vloer kunnen staan.
Beweeg uw benen. Trek een paar keer uw tenen op en span uw beenspieren aan.
Pak beide armleuningen vast. Houd de handbediening in één hand of leg hem binnen handbereik.
Laat de stoel u omhoog brengen. Zet zelf licht mee met uw benen.
Wacht even voordat u loopt. Blijf een moment staan met de stoel achter u. Voelt u zich licht in het hoofd, ga dan weer zitten.
Pak uw rollator of stok pas als u stevig staat. Zet hem vooraf klaar binnen handbereik, recht voor de stoel.

Voor gaan zitten geldt dezelfde volgorde andersom. Laat de stoel in de hoogste stand staan, loop er rustig naar toe, voel de zitting tegen de achterkant van uw benen en pak dan pas de armleuningen. Meer tips leest u in ons artikel over de voordelen van sta-op stoelen voor ouderen.

Checklist voor familie en mantelzorgers

Koopt u de stoel voor een vader, moeder of naaste? Loop dan na de levering samen deze punten na.

De stoel staat vlak en schuift niet als iemand op een armleuning drukt.
Er ligt geen los kleed voor of onder de stoel.
Het snoer loopt niet over de looproute.
De handbediening heeft een vaste plek en is goed bereikbaar.
Uw naaste zet zijn of haar voeten plat op de vloer bij het opstaan.
De liftbeweging stopt direct bij het loslaten van de knop.
De rollator of stok staat klaar, recht voor de stoel.
Uw naaste weet dat even blijven staan na het opstaan de bedoeling is.

Kijk na een paar weken nog eens mee. Gewoontes veranderen, en soms blijkt een kussen of een andere plek in de kamer prettiger. Ons artikel over stoelcomfort voor ouderen verbeteren geeft daar meer ideeën voor.

Advies van een ergotherapeut

Gaat het opstaan steeds moeilijker, of is er sprake van een ziekte zoals Parkinson of reuma, dan kan een ergotherapeut helpen. Die kijkt welke dagelijkse handelingen moeizaam gaan en of een sta-op stoel het beste antwoord is. Soms zijn aanpassingen elders in huis net zo belangrijk. In de Vilans Hulpmiddelenwijzer zoekt u ook zelf op activiteit of aandoening naar passende hulpmiddelen.

Over vergoeding is het goed om eerlijk te zijn. Een gewone sta-op stoel wordt in de regel niet vergoed uit het basispakket, omdat hij niet als medisch noodzakelijk hulpmiddel geldt. Op de pagina over bewegingshulpmiddelen van Zorginstituut Nederland leest u wat wel onder de basisverzekering valt. Bij ernstige aandoeningen kan een speciaal aangepaste stoel wel worden aangevraagd. Volgens het ALS Centrum Nederland gaat dat via de ergotherapeut, met een verwijzing van een revalidatiearts of specialist en een ergotherapeutisch rapport. Ergotherapeuten gebruiken daarvoor een vaste adviesrapportage voor de sta-op-stoel van Ergotherapie Nederland. Meer over de mogelijkheden leest u in ons artikel wanneer u vergoeding krijgt voor een sta-op stoel.

Zo kijken wij naar stabiliteit

Wij merken in onze gesprekken met klanten en hun familie dat de vraag naar stabiliteit vaak voortkomt uit een concrete zorg. Iemand is net gevallen, of de familie ziet dat opstaan uit de oude fauteuil steeds meer moeite kost. Op zo’n moment is het verleidelijk om alleen naar de motor te kijken. Wij raden aan om eerst naar de maten te kijken. Een stoel die bij uw lengte past, voelt meteen steviger dan een stoel met meer functies die net te hoog of te diep is.

Daarom geven wij persoonlijk advies voordat u bestelt, en daarom horen levering en montage bij ons standaard bij de aankoop. Wij zetten de stoel op de juiste plek neer, controleren of hij vlak staat en leggen de bediening uit. Zo weet u vanaf de eerste dag hoe de stoel reageert. Als familiebedrijf blijven wij ook na de aankoop bereikbaar voor vragen. Een stoel kiest u voor jaren, en u moet er elke dag zeker uit kunnen opstaan.

— Gijsbert

Een stabiele stoel van Finlandic

Bij Finlandic vindt u relaxstoelen met sta-op functie die wij exclusief online verkopen. Daardoor blijft de prijs laag, terwijl gratis levering, montage aan huis in Nederland en België en persoonlijk advies standaard zijn inbegrepen. Wilt u het hoofd en de nek extra steun geven, kijk dan ook bij onze hoofdkussens voor relaxfauteuils. Twijfelt u over de maten? Neem contact met ons op, dan denken wij met u mee.

Veelgestelde vragen

Kan een sta-op stoel omvallen?

Een goed gebouwde sta-op stoel met een breed onderstel staat bij normaal gebruik stevig. Risico ontstaat vooral als de stoel op een ongelijke vloer of een los kleed staat, of als het maximale gebruikersgewicht wordt overschreden. Controleer daarom bij levering of de stoel vlak staat en niet verschuift als u op een armleuning drukt.

Welke zithoogte heb ik nodig?

De juiste zithoogte is de hoogte waarbij uw voeten plat op de vloer staan en uw knieën ongeveer haaks zijn. Meet van de vloer tot de holte van uw knie, met uw gewone schoenen aan. Die maat vergelijkt u met de zithoogte van de stoel.

Wordt mijn sta-op stoel vergoed door de zorgverzekering?

Een gewone sta-op stoel wordt meestal niet vergoed uit het basispakket. Alleen bij ernstige aandoeningen kan een aangepaste stoel via een ergotherapeut worden aangevraagd, met een verwijzing van een specialist. Kijk ook in de voorwaarden van uw aanvullende verzekering.

Wat doe ik als ik duizelig word na het opstaan?

Ga direct weer zitten, de stoel staat nog achter u. Sta voortaan rustiger op: beweeg eerst uw benen, blijf even rechtop zitten en wacht na het opstaan een moment voordat u loopt. Gebeurt het vaak, of gebruikt u medicijnen voor hart of bloeddruk, bespreek het dan met uw huisarts.