Sta-op stoel na een schouderoperatie: veilig opstaan zonder armkracht

Na een schouderoperatie mag u in de eerste weken meestal niet op uw geopereerde arm steunen. Opstaan uit een gewone fauteuil of een lage bank wordt dan ineens moeilijk, omdat u zich normaal met beide handen omhoog duwt. Een sta-op stoel neemt dat werk over: de motor kantelt de zitting langzaam naar voren en omhoog, tot u bijna staat. U bedient de stoel met uw goede hand en uw schouder blijft in de draagdoek rusten. Hieronder leest u wanneer zo’n stoel echt helpt, hoe u er veilig mee opstaat, waar u op let bij het kiezen en wat u vóór de operatie al kunt regelen.

TL;DR

• In de eerste weken na een schouderoperatie is steunen op de geopereerde arm meestal niet toegestaan. Opstaan zonder armkracht is dan de grootste dagelijkse uitdaging.
• Een sta-op stoel tilt u met een motor naar een bijna staande houding, zodat u uw arm in de draagdoek kunt houden.
• Let bij de keuze op zithoogte, stevige armleuningen, een handbediening aan de kant van uw goede arm en bij voorkeur 2 motoren.
• Regel de stoel vóór de operatie, zodat u thuiskomt in een ingerichte rustplek.
• De zorgverzekering vergoedt een sta-op stoel niet uit het basispakket. Bij de gemeente is vergoeding vaak ook niet mogelijk.

Inhoudsopgave

• Waarom opstaan na een schouderoperatie zo lastig is
• Wat een sta-op stoel doet, en wat niet
• Zo staat u op met een sta-op stoel
• Waar u op let bij het kiezen van een stoel
• Rusten en slapen in de stoel
• Het huis voorbereiden vóór de operatie
• Vergoeding: wat u kunt verwachten
• Onze kijk: kies een stoel voor na het herstel
• Een stoel die klaarstaat als u thuiskomt
• Veelgestelde vragen
• Bronnen

Waarom opstaan na een schouderoperatie zo lastig is

Bij de meeste schouderoperaties, zoals het herstel van een gescheurde pees (cuffherstel) of het plaatsen van een kunstschouder, moet de schouder eerst rustig genezen. Belgische ziekenhuizen schrijven in hun patiëntenfolders dat u minimaal 2 tot 4 weken een draagdoek draagt. Volgens een andere folder houdt u de draagdoek 24 uur per dag aan en doet u hem alleen af voor de oefeningen en de verzorging. Hoe lang het bij u duurt, hangt af van de operatie en van de afspraken met uw chirurg.

De beperking reikt verder dan de draagdoek. In het revalidatieschema van een Engels ziekenhuis na cuffherstel staat dat u in de eerste 6 weken geen gewicht op de geopereerde arm zet. Uzelf met die arm omhoog duwen uit een stoel valt daar ook onder. Juist dat doen de meeste mensen zonder erbij na te denken: handen op de armleuningen, duwen en omhoog.

Met één bruikbare arm gaat dat lastig. Vooral een lage, zachte bank is dan een valkuil: u zakt diep weg en moet veel kracht zetten om eruit te komen. Als u dat met één arm probeert, gaat u scheef en zet u toch druk op uw schouder, of verliest u uw evenwicht. Bij oudere mensen, die vaak ook minder kracht in de benen hebben, is dat risico groter. In de folder over omgaan met één hand na een operatie wordt daarom aangeraden om voor de eerste weken hulp in huis te regelen en het huis vooraf aan te passen.

Wat een sta-op stoel doet, en wat niet

Een sta-op stoel is een relaxstoel met een elektrisch mechaniek. Met een handbediening zet u de rugleuning en de voetensteun in de stand die u prettig vindt. Met de sta-op functie komt het hele zitdeel langzaam omhoog en kantelt het naar voren. Uw voeten staan dan op de grond en u komt bijna rechtop te staan. Het laatste stukje doet u met uw beenspieren. Uw armen heeft u daar nauwelijks voor nodig.

Na een schouderoperatie heeft dat drie voordelen:

• U beschermt uw schouder. U hoeft niet te duwen of te trekken, dus de genezende pees of de nieuwe schouder krijgt geen onverwachte druk.
• U blijft zelfstandig. U hoeft niet elke keer iemand te roepen als u naar het toilet wilt of iets wilt pakken. Dat geeft rust, voor uzelf en voor uw familie.
• U zit goed ondersteund. In de eerste weken zit u veel uren in dezelfde stoel. Een stoel die u met een knop in de juiste houding zet, is dan prettiger dan een vaste fauteuil.

Wat een sta-op stoel niet doet: hij vervangt geen fysiotherapie en hij maakt de leefregels van uw chirurg niet overbodig. Ook in een sta-op stoel let u erop dat u niet toch even op de geopereerde arm leunt. Meer over de werking leest u in ons artikel over de functie van een stahulpstoel.

Zo staat u op met een sta-op stoel

Het opstaan gaat het best met een vaste volgorde. Oefen dit bij voorkeur al een paar keer vóór de operatie, als u nog beide armen kunt gebruiken.

1. Zet de stoel rechtop. Breng met de handbediening eerst de rugleuning omhoog en de voetensteun omlaag, zodat u gewoon rechtop zit.
2. Schuif iets naar voren. Gebruik hiervoor uw benen en uw goede arm. Uw geopereerde arm blijft in de draagdoek.
3. Zet uw voeten plat op de grond. Ongeveer op heupbreedte, iets onder de zitting. Draag stevige pantoffels of schoenen met een dichte hiel.
4. Druk op de sta-op knop. De stoel komt langzaam omhoog en kantelt naar voren. Laat de knop los zodra u met uw voeten stevig staat en uw knieën bijna gestrekt zijn.
5. Kom met uw benen omhoog. Leun licht voorover en sta op vanuit uw beenspieren. Met de goede hand kunt u voor de balans licht op de armleuning rusten, zonder te duwen.
6. Blijf even staan. Wacht een paar tellen voordat u gaat lopen. Vooral in de eerste dagen, als u nog pijnstillers gebruikt, kunt u wat duizelig zijn.

Gaan zitten gaat andersom: zet de stoel in de sta-op stand, ga met de achterkant van uw benen tegen de zitting staan, laat u rustig zakken en laat de stoel u terug omlaag brengen.

Een tip die vaak wordt vergeten: leg de handbediening aan de kant van uw goede arm. Is uw rechterschouder geopereerd, dan hangt de bediening links. Bij de meeste stoelen kunt u dat zelf aanpassen.

Waar u op let bij het kiezen van een stoel

Niet elke sta-op stoel past even goed bij herstel na een schouderoperatie. Deze punten maken het verschil.

Een klein kussen in de schoot of naast u op de armleuning kan helpen om de geopereerde arm in de juiste stand te houden. Vraag uw fysiotherapeut hoe hoog de arm moet liggen, want dat verschilt per operatie.

Wilt u alle soorten stoelen naast elkaar zien? In onze praktische gids over 7 soorten sta-op stoelen leest u de verschillen. Met de checklist voor een stoel op maat meet u samen met uw familie de juiste maten op. Hoe de geheugenfunctie werkt, leggen we uit in ons artikel over de geheugenfunctie van een stoel.

Rusten en slapen in de stoel

Veel mensen merken dat liggen in bed in de eerste nachten na een schouderoperatie pijnlijk is. Plat liggen trekt aan de schouder en draaien op de zij mag vaak niet. Een Nederlandse kliniek adviseert om de eerste dagen of weken vooral op de rug te slapen. Een Belgisch ziekenhuis noemt in zijn folder rugligging in de eerste 6 weken.

In een relaxstoel met 2 motoren kunt u half rechtop rusten, met de rug een beetje achterover en de benen omhoog. Sommige mensen doen daar overdag een dutje, anderen brengen er ook een deel van de nacht door. Vraag uw chirurg of fysiotherapeut of half rechtop slapen in uw situatie goed is en hoe uw arm dan moet liggen. Het advies hangt af van de soort operatie.

Herstel duurt bovendien langer dan veel mensen denken. Bij cuffherstel loopt het revalidatietraject door tot ver na de periode met de draagdoek. Ook bij een kunstschouder gaat u thuis nog lang met een fysiotherapeut aan de slag. De stoel is dus niet voor een paar dagen. Het is de plek waar u maandenlang rust, oefent en weer op krachten komt. En daarna blijft hij handig, zeker als opstaan door de jaren heen moeilijker wordt.

Het huis voorbereiden vóór de operatie

De meeste schouderoperaties worden ruim van tevoren gepland. Gebruik die tijd. Zorgprofessionals raden aan om vóór de operatie een vaste rustplek in huis in te richten. Dan hoeft u na thuiskomst niets meer te regelen.

• Kies de plek. Bij voorkeur in de woonkamer, dicht bij het toilet, met licht en met de tv of een raam in zicht.
• Maak ruimte. Een sta-op stoel kantelt naar voren en de rugleuning gaat naar achteren. Houd voor en achter de stoel genoeg vrije ruimte en haal kleden en snoeren weg waarover u kunt struikelen.
• Zet alles binnen bereik van uw goede hand. Telefoon, bril, water, medicijnen en de afstandsbediening op een bijzettafel aan de kant van uw gezonde arm.
• Vraag hulp bij het sjouwen. Een oude fauteuil of bank verplaatsen doet u niet met een herstellende schouder, en ook niet vlak ervoor. Laat familie helpen of lees eerst hoe u zware meubels veilig verplaatst, zodat niemand zich daarbij bezeert.
• Oefen vooraf. Probeer het opstaan met de stoel al met één hand op de rug, zodat de knoppen vertrouwd zijn als het erop aankomt.

Denk ook aan de rest van het huis. Met één arm worden aankleden, douchen en koken lastig. In de folder van het Belgische ziekenhuis wordt bijvoorbeeld een douchestoel genoemd als hulp bij het wassen. En u mag na een operatie niet zelf naar huis rijden, dus regel tijdig vervoer.

Komt u uit een andere operatie, of heeft uw partner er een gehad? Lees dan ook ons artikel over de sta-op stoel na een heupoperatie of na een knieoperatie.

Vergoeding: wat u kunt verwachten

De vraag die familieleden ons het vaakst stellen: wordt een sta-op stoel vergoed? Het korte antwoord is meestal nee. Zorginstituut Nederland schrijft dat sta-op-stoelen niet worden vergoed uit het basispakket van de zorgverzekering. Dat geldt ook na een operatie.

Ook de gemeente vergoedt een sta-op stoel lang niet altijd via de Wmo. Amstelveen noemt de sta-opstoel bijvoorbeeld uitdrukkelijk bij hulpmiddelen die buiten de Wmo vallen. Het beleid verschilt per gemeente, dus informeer bij het Wmo-loket van uw eigen gemeente als u twijfelt. Kijk ook in de voorwaarden van uw aanvullende verzekering, want die verschillen per verzekeraar.

Meer uitleg over de mogelijkheden vindt u in ons artikel wanneer u vergoeding krijgt voor een sta-op stoel.

Onze kijk: kies een stoel voor na het herstel

We spreken veel families die een stoel zoeken omdat vader of moeder binnenkort een schouderoperatie krijgt. Vaak begint het gesprek met de vraag of het de moeite waard is voor een paar weken. Ons antwoord is steeds hetzelfde: kijk verder dan de draagdoek.

De eerste weken zijn het zwaarst, maar de stoel blijft daarna gewoon in de kamer staan. Iemand die 70 of 80 is, merkt vaak dat opstaan uit een gewone fauteuil al moeilijker ging vóór de operatie. De schouder maakt dat alleen zichtbaar. Daarom raden we aan om niet de goedkoopste noodoplossing te kiezen, maar een stoel die past bij de lengte en de gewoonten van de persoon die erin gaat zitten. Met 2 motoren, een duidelijke handbediening en een goede steun voor het hoofd.

We leveren en monteren onze stoelen gratis aan huis en leggen de bediening ter plekke uit. Bel of mail ons gerust vóór de operatie. Dan denken we met u mee over de maat en is de stoel er op tijd.

— Gijsbert

Een stoel die klaarstaat als u thuiskomt

In onze collectie relaxstoelen en sta-op stoelen vindt u modellen met sta-op functie, 2 motoren en een eenvoudige handbediening. Levering en montage aan huis zijn gratis, in heel Nederland en België, en we geven persoonlijk advies voor en na uw aankoop. Zit u veel uren stil tijdens het herstel? Een verstelbaar hoofdkussen voor uw relaxstoel geeft extra steun aan hoofd en nek.

Veelgestelde vragen

Mag ik na een schouderoperatie op de armleuning steunen bij het opstaan?

Meestal niet met de geopereerde arm, zeker in de eerste 6 weken. Volg altijd de leefregels die u van uw chirurg of fysiotherapeut krijgt, want die verschillen per operatie. Met een sta-op stoel heeft u die steun niet nodig: de motor tilt u omhoog en uw goede hand rust alleen licht op de leuning voor de balans.

Wanneer moet ik de sta-op stoel bestellen?

Bij voorkeur een paar weken vóór de operatie. Dan kunt u de plek inrichten, de bediening oefenen met beide handen en komt u thuis in een rustplek die klaarstaat. Na de operatie zelf iets regelen of meubels verplaatsen is lastig en niet verstandig.

Kan ik in een sta-op stoel slapen na mijn schouderoperatie?

Veel mensen rusten in de eerste weken half rechtop in hun relaxstoel, omdat plat liggen pijnlijk kan zijn. Of dat ook 's nachts verstandig is, hangt af van uw operatie. Vraag uw chirurg of fysiotherapeut naar de beste slaaphouding en de juiste stand van uw arm.

Is een stoel met 1 of 2 motoren beter na een schouderoperatie?

Met 2 motoren stelt u de rugleuning en de voetensteun los van elkaar in. Zo kunt u rechtop zitten met de benen omhoog, wat prettig is als u veel uren in de stoel doorbrengt. Met 1 motor bewegen rug en benen samen, wat eenvoudiger is maar minder keuze geeft.

Bronnen

• Heilig Hartziekenhuis Lier: revalidatie na schouderchirurgie
• Sint-Trudo Ziekenhuis: revalidatie na een schouderoperatie
• United Lincolnshire Hospitals NHS Trust: rehabilitation of moderate cuff repair
• East Sussex Healthcare NHS Trust: managing with one hand following injury or surgery
• Sint Maartenskliniek: hoe moet ik slapen na een schouderoperatie?
• AZ Turnhout: aanpassingen aan het dagelijkse leven na schouderchirurgie
• Thuisarts: ik heb een kunst-schouder gekregen
• Thuisarts: ik heb een operatie gehad, hoe gaat het verder?
• Zorginstituut Nederland: bewegingshulpmiddelen (Zvw)
• Gemeente Amstelveen: hulpmiddelen of woningaanpassingen via de gemeente

Aanbevelingen

• Sta-op stoel na knieoperatie: helpt dat echt?
• Sta-op stoel bij artrose: helpt het echt bij opstaan?
• Sta-op stoel na een heupoperatie: veilig en zelfstandig
• Sta-op stoel bij reuma: meer comfort en zelfstandigheid